PORADNIK – Eublefar lamparci (Gekon lamparci)

Eublefar lamparci (Eublepharis macularius), powszechnie nazywany gekonem lamparcim, jest naziemną jaszczurką należącą do rodziny Eublepharidae i infrarzędu gekonów. W przeciwieństwie do wielu innych gekonów posiada ruchome powieki oraz palce zakończone pazurkami, bez przylg umożliwiających chodzenie po gładkich powierzchniach.

Ze względu na spokojne usposobienie, stosunkowo niewielkie rozmiary i łatwość obserwacji jest jednym z najczęściej hodowanych gatunków jaszczurek. Nie oznacza to jednak, że ma niewielkie wymagania – potrzebuje prawidłowego ogrzewania, odpowiednio dobranego oświetlenia, zróżnicowanej diety oraz kilku stref i kryjówek w terrarium.

Wielkość

Dorosły eublefar lamparci osiąga zazwyczaj około 22-28 cm długości wraz z ogonem oraz 60-100g wagi. Wielkość i masa ciała mogą różnić się w zależności od płci, wieku, odmiany oraz indywidualnej budowy zwierzęcia. Oceniając kondycję gekona, należy obserwować nie tylko jego wagę, lecz także proporcje ciała i wygląd ogona, w którym magazynowane są zapasy tłuszczu.

Wygląd
Charakterystyczną cechą eublefara lamparciego są łuski, które tworzą wyraźne wypustki
rozmieszczone na całej powierzchni ciała. Dzięki temu skóra wygląda na chropowatą. W
dotyku jest bardzo delikatna i sprawia wrażenie, jakby była pokryta drobnym proszkiem.
Eublefary lamparcie posiadają powieki. Jest to jedna z cech odróżniających je od
gekonów. Kolejną różnicą jest budowa ich łapek – eublefary nie posiadają lamelli umożliwiających chodzenie po gładkich powierzchniach. Zamiast tego ich palce zakończone są
ostrymi pazurkami, dzięki którym gekony świetnie wspinają się po skałach i innych elementach
otoczenia. Jego ogon jest wyraźnie segmentowany, o beczułkowatym kształcie u nasady, zwężający
się ku końcowi. Ogon spełnia kilka funkcji, a jedną z najważniejszych jest magazynowanie
tłuszczu. Dzięki tak dużemu rezerwuarowi energii i wody, gekon może przetrwać długie okresy
niedostatku pożywienia oraz wody – nawet kilka miesięcy. Po grubości ogona możemy
oszacować kondycję danego osobnika oraz rozpoznać, czy samica przygotowuje się do składania
jaj. Bardzo często chudnięcie ogona jest pierwszym i łatwym do rozpoznania objawem choroby
jaszczurki. Gatunek posiada zdolność autotomii ogona (odrzucenie go podczas silnego stresu lub
chwycenia za ogon). Po odrzuceniu ogon odrasta, ale zwykle różni się od wersji pierwotnej –
jest krótszy, zdeformowany i delikatniejszy oraz ma mniejszą zdolność poruszania się.

Odmiany barwne
Eublefary lamparcie posiadają sporo odmian barwnych i wciąż w hodowlach pojawiają
się nowe. Odmiana barwna może charakteryzować się odmiennym kolorem i wzorem barwnym
skóry, lub też kolorem oczu. Kolor skóry może być różny – biały, żółty, pomarańczowy,
brązowy, szary i czarny. Eublefary mogą mieć jednolite umaszczenie lub posiadać wzory –
poprzeczne paski, pasek wzdłuż grzbietu, plamki ułożone w skupiska lub rozsypane w
chaotyczny sposób. Oczy mogą mieć kolor od bardzo jasnego, przez zielony i niebieski do
czarnego. Taka mnogość kombinacji sprawia, że praktycznie każdy eublefar jest nieco inny.
Wraz ze wzrostem młodych eublefarów może zachodzić zmiana umaszczenia. Niekiedy są to
drobne różnice (intensywniejszy kolor, więcej plamek), a innym razem np. pasy mogą zmienić
się w zbiór plamek.

Wylinka
Dzień-dwa przed wylinką jaszczurka robi się jaśniejsza, a kolory wyraźnie bledną. Należy wtedy umożliwić gekonowi dostęp do tzw. mokrej kryjówki, aby umożliwić prawidłowe ściągnięcie wylinki. Może to być gotowa kryjówka, jak ta poniżej lub zrobiona własnoręcznie z pudełka z mchem torfowcem w środku. Eublefary lamparcie zjadają swoją wylinkę od razu po ściągnięciu jej. Czasami zdarza się, że zostawią jej fragmenty w terrarium. Należy zwracać uwagę, czy zeszła z całego ciała – zwłaszcza z palców i czubka ogona.

Długość życia

Eublefar lamparci żyje w niewoli zwykle od 10 do 20 lat. Przy prawidłowym żywieniu, odpowiedniej suplementacji i dobrze utrzymanych warunkach w terrarium niektóre osobniki mogą żyć jeszcze dłużej. Decyzja o zakupie gekona powinna więc uwzględniać wieloletnią opiekę nad zwierzęciem.

Aktywność i oświetlenie UVB

Eublefar lamparci jest aktywny głównie o zmierzchu i o świcie. W terrarium należy zapewnić mu regularny cykl dnia i nocy, najlepiej sterowany za pomocą programatora czasowego. Wszystkie źródła światła powinny być wyłączane na noc.

Mimo że eublefary najjaśniejszą część dnia spędzają zwykle w kryjówkach, nie oznacza to, że w naturze są całkowicie pozbawione kontaktu ze światłem słonecznym. Mogą opuszczać kryjówki, gdy słońce znajduje się nisko, a także częściowo wystawiać ciało na światło, pozostając w pobliżu bezpiecznego schronienia.

Prawidłowo dobrane oświetlenie UVB wspiera syntezę witaminy D3, gospodarkę wapniową oraz prawidłowe funkcjonowanie organizmu. W terrarium należy stworzyć łagodny gradient UVB – od oświetlonej strefy do całkowicie zacienionych kryjówek. Dzięki temu gekon może samodzielnie regulować ekspozycję.

U odmian albinotycznych, czerwonookich i słabiej pigmentowanych nie należy automatycznie rezygnować z UVB. Zwierzęta te wymagają jednak niższego poziomu promieniowania, większej liczby zacienionych miejsc i szczególnie ostrożnego doboru lampy oraz odległości od zwierzęcia.

Zachowanie
Eublefary lamparcie łatwo przyzwyczajają się do kontaktu z człowiekiem. Niektóre
osobniki przyzwyczajają się również do częstszej aktywności w ciągu dnia. Gatunek ten rzadko
przejawia agresję, a jego ugryzienie nie jest bolesne dla człowieka. W sytuacji zagrożenia
eublefar woli uciec lub schować się w jakiejś kryjówce. Młode osobniki mogą próbować nas
odstraszyć wydając piszczące dźwięki.
Jeżeli istnieje konieczność wyjęcia eublefara z terrarium, a jest on jeszcze dość
płochliwy, to należy go trzymać nisko nad ziemią, lub nad jakimś meblem. Mimo iż ta
jaszczurka nie porusza się za pomocą skoków, to podczas stresującej sytuacji może zeskoczyć z
naszych rąk. Upadek z dużej wysokości może stanowić dla niej zagrożenie. Eublefary nie potrafią skakać na duże odległości, dlatego machając energicznie końcówką ogona, odwracają uwagę swojej ofiary od
powolnego skradania się na wystarczającą odległość do skoku.
Podczas przemieszczania się po terrarium oraz poza nim, eublefary od czasu do czasu
wysuwają język. Mogą nim też dotykać otoczenia. W ten sposób je poznają. Jaszczurki posiadają
narząd Jacobsona na podniebieniu, którym analizują smak i zapach. Potrafią też w ten sposób
„namierzyć” aromatyczny pokarm w terrarium.

Dymorfizm płciowy
Samce są nieco większe od samic i posiadają u nasady ogona dwa zgrubienia (uchyłki z
hemipenisami). Dodatkowo na spodzie ciała nad kloaką występują u nich pory ułożone
linearnie w kształt litery V, widoczne już u młodych osobników. Eublefary lamparcie dojrzałość
płciową osiągają w wieku ośmiu miesięcy.

^{https://pethelpful.com/reptiles-amphibians/Breeding_Leopard_Geckos}

Rozmnażanie
Eublefary lamparcie łatwo rozmnażają się w niewoli. Przed łączeniem obu płci należy
zwracać szczególną uwagę na kondycję samicy – powinnna ona ważyć co najmniej 50g. Podczas
całego sezonu rozrodczego monitorujemy wagę samicy i jeśli spadnie poniżej 45g, to
oddzielamy ją od samca i intensywnie karmimy.
Przed łączeniem samca z samicami, zaleca się przezimować osobniki. To stymuluje obie
płcie do rozpoczęcia sezonu rozrodczego w tym samym czasie. Nie należy zimować osobników
młodych oraz osłabionych lub chorych. W takim wypadku lepiej zrezygnować z zimowania i
skupić się na leczeniu oraz podnoszeniu kondycji zwierząt. Zimowanie rozpoczynamy
stopniowym zmniejszaniem temperatury i skracaniem dnia świetlnego, aż osiągniemy 15-18
stopni Celsjusza i ok. 6-8 godzin oświetlenia. Ten okres przygotowawczy powinien trwać 2
tygodnie. Później następuje zimowanie trwające około 4 tygodnie. Temperatura nie powinna
wzrastać powyżej 18 stopni. W tym czasie apetyt eublefarów znacznie spadnie. Podczas
zimowania ważymy regularnie jaszczurki, by kontrolować ich kondycję. Wyjście z zimowania
możemy rozciągnąć na dwa tygodnie lub skrócić je do kilku dni.
U eublefarów lamparcich występują zaloty, podczas których samiec gania samicę,
podgryza ją i dotyka ogonem. Podczas kopulacji samiec trzyma samicę zębami za kark. Samica
składa 1-2 jaja co 4-5 tygodni, zakopując je w podłożu na głebokości ok. 5 cm. W ciągu roku
samica może złożyć maksymalnie 20 jaj, lecz może to stanowić poważne obciążenie dla
organizmu i spowodować, że w następnym roku nie będzie mogła przystąpić do rozrodu.
Poważny spadek formy może doprowadzić nawet do śmierci samicy. Dlatego bardzo ważne jest
skrócenie sezonu rozrodczego do 8-10 miesięcy. Po tym czasie należy oddzielić samca od samic
i zacząć przygotowania do następnego zimowania. Przed zimowaniem karmimy intensywnie
samice, aby odzyskały formę po składaniu jaj. Jeśli samice są w złej kondycji, rezygnujemy z
zimowania. Zamiast tego, możemy delikatnie obniżyć temperaturę w terrarium, by organizm
samic „nastawił się” na zimowy odpoczynek i przestał produkować jaja.
Jaja po złożeniu mają długość 2-2,5 cm i szerokość 1 cm, ale w trakcie inkubacji
zwiększają swoją objętość. Podczas przekładania jaj do inkubatora nie możemy ich obrócić –
spowoduje to utonięcie zarodka, który wykształca się w górniej części jaja. Przed
przeniesieniem jaj można zaznaczyć markerem górną powierzchnię skorupki.
Jaja zapłodnione są zwykle odrobinę większe i mają białą, suchą pergaminową skorupkę.
Jaja niezapłodnione mogą mieć żółtawy odcień, a ich skorupka jest lekko klejąca i sprawia
wrażenie brudnej. Po kilku dniach od złożenia możemy prześwietlić jaja światłem i upewnić
się, czy są zapłodnione – wtedy wnętrze będzie miało kolor różowy i dostrzeżemy ciemniejszą
plamkę zarodka.
Jaja inkubujemy w temperaturze 26-32 °C. Nie można przekroczyć górnej granicy, gdyż
spowoduje to uszkodzenie zarodków a nawet ich śmierć. Tymczasowe spadki temperatury nie
są tak groźne i spowolnią jedynie rozwój zarodka. U tego gatunku występuje temperaturowa
determinacja płci. Z jaj inkubowanych w temperaturze 26-28 °C kluje się więcej samic, w 28-30
°C uzyskamy równą liczbę obu płci, a przy górnej granicy 30-32 °C wykluje się więcej samców.

Temperatura inkubacji wpływa znacząco również na długość rozwoju zarodków – im niższa
temperatura, tym dłuższy czas inkubacji jaj. Do inkubacji jaj możemy wykorzystać małe boxy
inkubacyjne oraz wermikulit.
Młode

Młode klują się po 50-120 dniach, w zależności od temperatury inkubacji i mają 7-8 cm
długości. Od razu przenosimy je do małego terrarium. Pierwszy pokarm podajemy po przejściu
pierwszej wylinki – zwykle na drugi dzień.

Występowanie i środowisko naturalne

Eublefar lamparci (Eublepharis macularius) występuje przede wszystkim na terenach Pakistanu, Afganistanu oraz północno-zachodnich Indii. Zamieszkuje suche i półsuche obszary porośnięte skąpą roślinnością, kamieniste zbocza, tereny o gliniastym podłożu oraz miejsca zapewniające dostęp do szczelin i naturalnych kryjówek.

Nie jest to gatunek żyjący wyłącznie na luźnym pustynnym piasku. W jego środowisku występują skały, ubita ziemia, glina, żwir i niewielka ilość roślinności. W ciągu dnia eublefary chronią się przed wysoką temperaturą w szczelinach skalnych i pod kamieniami, a największą aktywność wykazują głównie o zmierzchu i o świcie.

Warunki w terrarium powinny odtwarzać tę różnorodność. Zwierzę potrzebuje strefy ciepłej i chłodniejszej, kilku bezpiecznych kryjówek oraz stabilnego podłoża umożliwiającego naturalne poruszanie się i eksplorowanie otoczenia.

Temperatura i ogrzewanie

Eublefar lamparci jest zwierzęciem zmiennocieplnym, dlatego korzysta z temperatury otoczenia, aby regulować pracę organizmu. W terrarium należy stworzyć wyraźny gradient temperatury – cieplejszą strefę wygrzewania po jednej stronie i chłodniejszą część po przeciwnej stronie zbiornika.

W ciągu dnia zalecane temperatury wynoszą:

• około 28-30°C na powierzchni w strefie wygrzewania,
• około 24-26°C w chłodniejszej części terrarium,
• stopniowe wartości pośrednie pomiędzy obiema strefami.

Nie należy ogrzewać całego terrarium jednakowo. Gekon musi mieć możliwość samodzielnego przechodzenia pomiędzy cieplejszymi i chłodniejszymi miejscami oraz całkowitego schowania się w obu strefach.

Temperatura w nocy

W nocy źródła światła powinny być wyłączone, a temperatura może naturalnie się obniżyć. Jeżeli w pomieszczeniu nie spada poniżej około 18°C, dodatkowe ogrzewanie nocne zwykle nie jest potrzebne.

Jeżeli temperatura spada bardziej, można zastosować źródło ciepła, które nie emituje światła, na przykład emiter ceramiczny. Nie należy używać nocnych żarówek czerwonych, niebieskich ani fioletowych, ponieważ światło może zakłócać naturalny rytm dobowy zwierzęcia.

Źródła ciepła

Do ogrzewania terrarium można wykorzystać żarówkę grzewczą, promiennik podczerwieni, ceramiczny emiter ciepła, matę grzewczą albo kabel grzewczy. Każde z tych rozwiązań może działać prawidłowo, pod warunkiem że jest odpowiednio dobrane do wielkości i konstrukcji zbiornika, ogrzewa tylko część terrarium oraz jest sterowane właściwym termostatem.

Źródło ciepła powinno znajdować się po jednej stronie terrarium. Dzięki temu powstaje gradient temperatury, umożliwiający gekonowi przechodzenie pomiędzy strefą ciepłą i chłodniejszą. W obu częściach zbiornika powinny znajdować się kryjówki.

Żarówki grzewcze

Żarówka grzewcza ogrzewa zwierzę, podłoże, kamienie i dekoracje od góry. Pozwala stworzyć wyraźną strefę wygrzewania i jednocześnie zapewnia światło dzienne. Pod żarówką warto umieścić płaski kamień lub łupek, który nagrzewa się w ciągu dnia, a następnie stopniowo oddaje zgromadzone ciepło.

Moc żarówki należy dobrać do wielkości terrarium, wysokości montażu, temperatury w pomieszczeniu i wymaganej temperatury powierzchni. Żarówka powinna być sterowana termostatem ściemniającym, który płynnie reguluje jej moc bez ciągłego włączania i wyłączania światła.

Jeżeli żarówka znajduje się wewnątrz terrarium, musi być osłonięta metalowym koszem. Osłona powinna uniemożliwiać gekonowi dotknięcie gorącej żarówki lub oprawki również wtedy, gdy zwierzę wejdzie na półkę, korzeń albo dekorację.

Promienniki i ceramiczne emitery ciepła

Promiennik podczerwieni lub ceramiczny emiter może ogrzewać terrarium bez emitowania widzialnego światła. Takie urządzenie może być stosowane w ciągu dnia, a także nocą, jeżeli temperatura pomieszczenia spada poniżej bezpiecznego poziomu.

Promienniki i emitery osiągają bardzo wysoką temperaturę, dlatego montowane wewnątrz terrarium zawsze muszą być zabezpieczone metalowym koszem. Osłona nie może być dostępna z półki skalnej, korzenia ani innego podwyższenia.

Promiennik powinien współpracować z termostatem zgodnym z zaleceniami producenta. Do urządzeń umożliwiających płynną regulację mocy stosuje się termostat ściemniający, natomiast ceramiczne emitery mogą być sterowane termostatem impulsowym lub innym regulatorem przeznaczonym do tego rodzaju ogrzewania.

Źródła ciepła, które nie emitują światła, nie zastępują oświetlenia dziennego ani UVB. Jeśli są głównym ogrzewaniem terrarium, należy osobno zapewnić prawidłowy cykl dnia i nocy.

Maty i kable grzewcze

Mata albo kabel grzewczy mogą stanowić główne lub dodatkowe źródło ciepła. Powinny ogrzewać tylko część dna terrarium, aby zwierzę mogło wybrać pomiędzy cieplejszą i chłodniejszą strefą.

Mata i kabel zawsze muszą być sterowane termostatem. Sondę termostatu należy umieścić w miejscu, w którym gekon ma kontakt z ogrzewaną powierzchnią. Temperaturę tej powierzchni należy dodatkowo kontrolować termometrem na podczerwień.

Maty i kable nie powinny pozostawać odkryte wewnątrz terrarium. Zwierzę nie może mieć możliwości dotknięcia urządzenia, przewodu ani dokopania się do elementu grzewczego. Jeżeli urządzenie znajduje się wewnątrz zbiornika, musi być przeznaczone do takiego montażu i trwale odizolowane stabilną, dobrze przewodzącą ciepło powierzchnią, na przykład odpowiednio zamocowaną płytą kamienną lub ceramiczną.

Nie wystarczy zasypać maty albo kabla luźnym podłożem. Gekon może je rozkopać, odsłonić urządzenie i narazić się na oparzenie. Gruba warstwa podłoża może również zatrzymywać ciepło przy urządzeniu i powodować jego przegrzewanie.

Montaż ogrzewania w terrarium szklanym

W terrarium szklanym mata może zostać zamontowana na zewnątrz zbiornika, jeżeli producent urządzenia dopuszcza taki sposób użycia. Pomiędzy urządzeniem a powierzchnią, na której stoi terrarium, należy zachować wymaganą przestrzeń wentylacyjną. Nie wolno ściskać maty pomiędzy szkłem a meblem.

Szkło nie powinno być ogrzewane bardzo mocno w jednym niewielkim punkcie. Duża różnica temperatur pomiędzy nagrzanym i chłodnym fragmentem szyby może powodować naprężenia i zwiększać ryzyko pęknięcia. Urządzenie należy montować zgodnie z instrukcją producenta i regularnie kontrolować temperaturę szkła oraz powierzchni wewnątrz zbiornika.

Żarówki i promienniki można zamontować nad terrarium lub wewnątrz niego. Przy montażu wewnętrznym wymagają osłony zabezpieczającej przed bezpośrednim kontaktem ze zwierzęciem.

Montaż ogrzewania w terrarium z płyty

Płyta meblowa i drewno słabo przewodzą ciepło, dlatego mata zamontowana pod takim

Termostat i zabezpieczenie źródła ciepła

Każde urządzenie grzewcze musi być podłączone do właściwie dobranego termostatu. Zapobiega on przegrzaniu terrarium i ogranicza ryzyko poparzenia zwierzęcia.

Do żarówki grzewczej najlepiej stosować termostat ściemniający, który płynnie reguluje jej moc. W przypadku maty grzewczej można zastosować odpowiedni termostat załączający, a emiter ceramiczny powinien być sterowany termostatem dostosowanym do urządzeń o większej mocy.

Żarówki i emitery znajdujące się wewnątrz terrarium muszą być osłonięte metalowym koszem. Gekon nie może mieć możliwości bezpośredniego dotknięcia nagrzanej powierzchni.

Kontrolowanie temperatury

Temperaturę należy mierzyć po obu stronach terrarium za pomocą termometrów cyfrowych z sondami. Jedną sondę umieszczamy w strefie wygrzewania, a drugą w chłodniejszej części zbiornika.

Do sprawdzania temperatury powierzchni kamieni, kryjówek i podłoża przydatny jest również termometr na podczerwień. Odczyt z samego termostatu nie wystarcza, ponieważ wskazuje temperaturę tylko w miejscu umieszczenia jego sondy.

Temperatury należy kontrolować regularnie, szczególnie po wymianie żarówki, zmianie ustawienia dekoracji oraz podczas upałów i sezonowych zmian temperatury w pomieszczeniu.

Wilgotność i wilgotna kryjówka

Eublefar lamparci pochodzi z terenów suchych i półsuchych, dlatego powierzchnia podłoża oraz większość terrarium nie powinny pozostawać stale wilgotne. Jako praktyczny punkt odniesienia często przyjmuje się wilgotność ogólną około 40%, jednak pojedynczy odczyt nie jest najważniejszym wyznacznikiem prawidłowych warunków.

Wilgotność w terrarium naturalnie zmienia się w zależności od temperatury, pory dnia, wentylacji i wilgotności pomieszczenia. Krótkotrwałe wzrosty nie muszą stanowić problemu, jeżeli zbiornik jest dobrze wentylowany, a powierzchnia podłoża może wyschnąć.

Mimo życia w suchym środowisku eublefary korzystają z wilgotniejszych mikroklimatów. Pod kamieniami, w szczelinach i norach wilgotność może być wyższa niż na otwartej powierzchni. Badania zachowania tego gatunku wskazują, że wilgotność podłoża wpływa na wybór schronienia.

W terrarium gekon powinien mieć stały dostęp do wilgotnej kryjówki. Należy umieścić ją w środkowej albo chłodniejszej części zbiornika i wypełnić materiałem utrzymującym wilgoć. Wnętrze powinno być wyraźnie wilgotniejsze od pozostałej części terrarium, ale nie mokre ani podmokłe.

Wilgotna kryjówka powinna być dostępna stale, a nie dopiero wtedy, gdy zwierzę zaczyna blednąć przed wylinką. Brak dodatkowego źródła wilgotności został powiązany z częstszym występowaniem nieprawidłowej wylinki u eublefarów lamparcich.

Kryjówkę należy regularnie kontrolować, usuwać zabrudzenia i sprawdzać, czy nie rozwija się w niej pleśń. Nie należy podnosić wilgotności poprzez ograniczanie wentylacji ani utrzymywanie całego podłoża w stanie mokrym.

Wilgotność ogólną można monitorować higrometrem cyfrowym umieszczonym w chłodniejszej części terrarium. Wynik należy traktować razem z obserwacją wentylacji, stanu podłoża, kondycji skóry i przebiegu kolejnych wylinek.

Terrarium
Eublefar lamparci jest jaszczurką naziemną, dlatego najważniejsza jest powierzchnia dna terrarium. Zbiornik powinien być zorientowany poziomo i umożliwiać stworzenie wyraźnej strefy ciepłej oraz chłodniejszej.

Dla jednego dorosłego osobnika zalecamy terrarium o wymiarach co najmniej 60x40x40cm (lub tak jak ostatnio się przyjmuje – 80x40x40cm). Większy zbiornik ułatwia utrzymanie prawidłowego gradientu temperatury, pozwala zastosować więcej kryjówek i daje zwierzęciu przestrzeń do eksplorowania otoczenia.

Jeżeli terrarium jest wyższe, można umieścić w nim niskie półki skalne, korzenie i inne stabilne elementy umożliwiające wspinanie. Powinny być ułożone tak, aby gekon mógł bezpiecznie przechodzić pomiędzy poziomami bez konieczności wykonywania wysokich skoków. Należy również ograniczyć ryzyko upadku z większej wysokości.

Kryjówki i podział terrarium na strefy

W terrarium powinny znaleźć się co najmniej dwie kryjówki:

• sucha kryjówka w strefie ciepłej,
• wilgotna kryjówka w strefie chłodnej pomagająca w prawidłowym przechodzeniu wylinki.

Dodatkowe kryjówki, tunele, fragmenty kory i zacienione przestrzenie zwiększają poczucie bezpieczeństwa zwierzęcia. Rozmieszczenie wyposażenia powinno pozwalać gekonowi swobodnie wybierać temperaturę i poziom ekspozycji na światło bez konieczności pozostawania na otwartej przestrzeni.

Ciężkie kamienie i dekoracje należy ustawić bezpośrednio na stabilnym podłożu lub odpowiednio je zabezpieczyć. Nie powinny opierać się wyłącznie na grubej warstwie luźnego podłoża, ponieważ gekon może je podkopać. Przesunięcie lub przewrócenie ciężkiego elementu grozi przygnieceniem zwierzęcia.

Wszystkie dekoracje powinny być pozbawione ostrych krawędzi, niestabilnych połączeń i niewielkich elementów, które gekon mógłby przypadkowo połknąć.

Trzymanie gekonów pojedynczo

Eublefary lamparcie najlepiej utrzymywać pojedynczo. Łączenie kilku osobników może prowadzić do konkurowania o pokarm, ciepło i kryjówki. Stres lub dominacja nie zawsze objawiają się otwartą agresją, słabszy osobnik może mniej jeść, tracić masę ciała albo unikać korzystania z najlepszych miejsc w terrarium.

Samców nie należy utrzymywać razem. Stałe łączenie samca z samicą również może powodować stres i nadmierną eksploatację samicy.

Podłoże w terrarium

Podłoże powinno być stabilne, bezpieczne i dostosowane do wieku oraz kondycji gekona. W naturalnym środowisku eublefary nie żyją wyłącznie na luźnym piasku. Poruszają się po podłożu kamienistym, gliniastym, żwirowym i częściowo piaszczystym.

Dla zdrowego dorosłego osobnika można zastosować odpowiednio przygotowaną mieszankę piasku i gliny. Po lekkim zwilżeniu i wyschnięciu tworzy ona bardziej zwartą powierzchnię niż czysty piasek, a jednocześnie pozwala zwierzęciu kopać i wykonywać naturalne zachowania.

Dobrym rozwiązaniem mogą być również gotowe podłoża pustynne i półpustynne, pod warunkiem że nie są nadmiernie pylące, ostre ani całkowicie sypkie.

U młodych, chorych, osłabionych lub świeżo zakupionych osobników warto początkowo stosować proste podłoże ułatwiające kontrolowanie kału, pobierania pokarmu i ogólnego stanu zwierzęcia. Może to być ręcznik papierowy lub inne łatwe do utrzymania w czystości podłoże.

Czy można stosować piasek?

Czysty, bardzo luźny piasek nie powinien być domyślnym podłożem dla gekona lamparciego. Przypadkowe połknięcie niewielkiej ilości podłoża przez zdrowe zwierzę nie musi prowadzić do problemów, ale ryzyko wzrasta przy nieprawidłowej temperaturze, odwodnieniu, niedoborach, chorobie lub spożyciu większej ilości materiału.

Zamiast samego piasku lepiej zastosować zwartą mieszankę zawierającą ziemię, piasek, glinę. Powierzchnia powinna umożliwiać stabilne poruszanie się i nie zapadać się nadmiernie pod ciężarem zwierzęcia.

Pokarm najlepiej podawać w misce lub na wydzielonej, płaskiej powierzchni. Ogranicza to przypadkowe chwytanie podłoża razem z owadem.

Jeśli gekon regularnie zjada podłoże, nie należy uznawać tego za prawidłowe zachowanie. Warto sprawdzić temperaturę, nawodnienie, sposób suplementacji i ogólny stan zdrowia zwierzęcia, a w razie potrzeby skonsultować się z lekarzem weterynarii zajmującym się gadami.

Terrarium bioaktywne

W terrarium dla gekona lamparciego można stworzyć środowisko bioaktywne. Wymaga ono jednak odpowiedniego przygotowania podłoża, doboru organizmów sprzątających oraz utrzymania właściwych warunków w jego głębszych warstwach.

Podłoże bioaktywne:

• umożliwia rozwój roślin,
• wspiera aktywność mikroorganizmów rozkładających materię organiczną,
• pozwala zasiedlić zbiornik organizmami sprzątającymi,
• pomaga stworzyć bardziej naturalne i urozmaicone środowisko,
• umożliwia zwierzęciu kopanie i eksplorowanie podłoża.

Jako organizmy sprzątające można wykorzystać odpowiednio dobrane skoczogonki i równonogi. Powinny mieć dostęp do nieco wilgotniejszych miejsc w głębszych warstwach podłoża, nawet jeśli powierzchnia terrarium pozostaje stosunkowo sucha.

Terrarium bioaktywne nadal wymaga regularnej kontroli. Należy usuwać większe resztki pokarmu, kontrolować odchody, stan roślin, wilgotność podłoża oraz liczebność organizmów sprzątających. System bioaktywny ogranicza część prac porządkowych, ale nie oznacza całkowitej rezygnacji ze sprzątania.

Przed wpuszczeniem gekona warto pozwolić, aby przygotowany system ustabilizował się i aby organizmy sprzątające zaczęły się rozmnażać.

Rośliny i pozostałe wyposażenie

Terrarium można uzupełnić żywymi lub sztucznymi roślinami. Żywe rośliny zwiększają różnorodność otoczenia, tworzą dodatkowe zacienione miejsca i poprawiają wygląd zbiornika. Powinny być jednak odporne na suche warunki, podkopywanie i kontakt ze zwierzęciem.

Przed umieszczeniem rośliny w terrarium należy upewnić się, że dany gatunek jest bezpieczny dla zwierząt. Nie należy stosować roślin z kolcami, ostrymi zakończeniami liści, drażniącym sokiem ani śladami środków ochrony roślin. Nowe rośliny warto dokładnie oczyścić i przesadzić do podłoża bez nawozów oraz pestycydów.

Jeżeli nie chcemy utrzymywać żywych roślin, możemy zastosować rośliny sztuczne. Powinny być solidnie wykonane, pozbawione ostrych drutów i niewielkich elementów mogących się odłączyć. Należy je regularnie kontrolować i czyścić.

Woda
Eublefary lamparcie powinny mieć stały dostęp do miseczki z wodą.

Żywienie
Eublefary lamparcie żywią się głównie owadami. Powinniśmy im głównie podawać
świerszcze i karaczany. Jako dodatek podajemy larwy hermetii, moli woskowych oraz mącznika
młynarka. Powinniśmy unikać monodiety i stosować tylko jeden typ pokarmu, gdyż może to
prowadzić do niedoborów. Larwy powinniśmy podawać w miskach, z których nie są one w
stanie się wydostać, gdyż puszczone wolno – zakopią się w podłożu. Należy również pamiętać,
że choć larwy są łatwiejszym pokarmem do podania, to nie wszystkie z nich są wartościowym
pokarmem. Larwy hermetii zawierają dużo wapnia oraz białka, a larwy mącznika przeciwnie –
są bogate w tłuszcz.

Na rynku są dostępne również specjalne papki dla jaszczurek owadożernych oraz żele.
Powinny być one jedynie dodatkiem do diety.

Częstotliwość karmienia
Młode osobniki karmimy codziennie. Dorosłe możemy karmić rzadziej – 2-3 razy w
tygodniu. Jednorazowo podajemy tyle pokarmu ile zwierzę może zjeść w ciągu jednego,
maksymalnie dwóch dni. Zwykle jest to przykładowo ok. 5 świerszczy na jednego osobnika.

Suplementacja

Młode gady suplementujemy przy każdym karmieniu. Eublefarom lamparcim podajemy przede
wszystkim wapń z witaminą D3. Jego niedobory są niezwykle częste u hodowlanych gadów i
mogą prowadzić do wielu chorób.

Oraz tego zwykły wapń i witaminy:

Suplementy te są w postaci proszku, którym posypujemy owady przed podaniem. Dobrym
rozwiązaniem jest też położenie w terrarium dodatkowo małej miseczki w wapniem, aby
eublefary miały do niego stały dostęp.